Als burgers van een democratie weten we het maar al te goed. Om van onze (relatieve) vrijheid te genieten gelden er twee voorwaarden. Eén: belastingen betalen. Twee: de wet naleven. Dat laatste omvat, u raadt het al, om de vijf jaar gaan stemmen in de Europese, federale en deelstaatverkiezingen.
Sinds de recente verkiezingen van 13 oktober werd in Vlaanderen de opkomstplicht voor het lokale niveau afgeschaft. In Jabbeke had dit geen relevante impact op de verkiezingsuitslag (tenzij misschien voor Groen). Met een opkomst van 67,9% scoorden we zelfs boven het Vlaamse gemiddelde. Verder, zoals verwacht, geen aardverschuiving.
Kortom: de agrarische roots van de West-Vlaamse bevolking bepalen nog steeds in sterke mate het stemgedrag. We mogen enigszins van geluk spreken. Het bestuur blijft gematigd — op zich al een prestatie, gezien het intellectueel niveau van de doorsnee kiezer en de groeiende polarisering.
Team8490 is een lovenswaardig initiatief, waarvan de naam de inhoud weerspiegelt: een verzameling zogenaamde speerpunten, gebracht met hart en ziel, maar zonder duidelijke ideologie. Iedereen wil wel duurzaamheid, veilige fietspaden, aantrekkelijke openbare ruimtes, kwalitatieve kinderopvang, een gunstige context voor handelaars, enz. Maar door een partij te reduceren tot een programma, mist ze de kans om te inspireren met meer diepgang en een uitgesproken maatschappijvisie.
Cd&v, traditioneel de winnende partij, verliest haar absolute meerderheid en N-VA boekt een bescheiden winst. De nationale trend — de erosie van het centrum en de groei van N-VA als nieuwe centrumrechtse volkspartij — zet zich dus ook hier door.
Enerzijds kan het cd&v-bestuur in Jabbeke gerust zijn. Haar stemmers hebben doorgaans een star maatschappijbeeld, zijn niet bepaald intellectueel of kritisch en schuwen verandering. Dus een vleugje populisme, wat joviaal doen, en “sjette geven” tijdens de campagne, en de stemmen zijn binnen. Maar… het cd&v-publiek wordt steeds kleiner en NVA staat voor de deur.
Uiteraard zijn er bedenkingen bij een zogenaamd “gematigd” bestuur. Gematigd betekent niet per definitie competent. Een veilige en nette gemeente, met kwalitatieve openbare diensten — en waar af en toe zelfs bomen worden geplant — is nog geen garantie voor duurzaam beleid.
Op nationaal niveau weten we intussen: achter gematigde beloftes kan een minder gematigde agenda schuilgaan. Sommige partijen profileren zich als gematigd, maar hebben doelbewust enkele ranzige figuren in huis om het populistisch sentiment te voeden. Ook bij de cd&v hadden (hebben?) ze zo iemand.
De maatschappij is complex. Globale tendensen keer je niet zomaar nationaal, laat staan lokaal. Wie gelooft dat radicale partijen bij overwinning een fundamentele beleidswijziging kunnen doorvoeren, leeft van illusies. Dat is dus meer dan 1/3 van de Vlaamse bevolking.
We laten het oordeel aan u: Wat zal er op lange termijn de levenskwaliteit in Jabbeke het meest beïnvloeden? Het opvangen van 500 asielzoekers (0,03% van de bevolking) in grotendeels bestaande infrastructuur, op een discrete locatie? Of de huidige ongebreidelde bevolkingsgroei (sinds de jaren ’70, een verdubbeling in Varsenare) en onvermijdelijke impact op het straatbeeld?
Willen we echt dat de Gistelsesteenweg een aaneenschakeling wordt van appartementen en doorsnee handelszaken? Met de impact op het verkeer, vooral tijdens piekuren, lijkt niemand rekening te houden. En wanneer hebt u laatst een wandeling gemaakt naar het dorpscentrum van Varsenare, Snellegem, Zerkegem of Jabbeke? Inderdaad — waarom zou u?
Het lijkt alsof de redenering van het bestuur is: hoe meer zielen, hoe meer vreugde (en hoe meer inkomsten). Met of zonder meerwaarde.
Maar de schuld ligt niet alleen bij de politiek. Kijk om u heen: de doorsnee burger leeft meer dan comfortabel, maar kan met moeite een zinnig standpunt formuleren in zijn eigen taal. Klagen over buitenlanders, werklozen en Walen is tegenwoordig even populair als wielrennen.
Maar laat ons positief naar de toekomst kijken! Binnenkort zijn we weer een appartementsgebouw en een frituur, bakker of schoonheidsinstituut rijker. En het huisafval wordt nog steeds keurig opgehaald. Wat wil een mens nog meer? Juist: een nieuw voetbalstadion in Sint-Andries.