Skip to content

Brood, spelen en de cult van het individu

(Afbeelding: Julius Caesar, door Nicolas Coustou, Musée du Louvre)

“Het volk benoemde vroeger militaire bevelhebbers, hoge ambtenaren, legioenen, alles. Nu beperkt het volk zichzelf en hoopt alleen nog op twee zaken: brood en spelen.”

De woorden van de Romeinse dichter Juvenalis klinken ironisch actueel, na bijna 2000 jaar. Waarvoor staan mensen dezer dagen op zondagochtend op straat aan te schuiven, en waarvoor staan ze een paar uur later vrijwillig samengehokt tussen een juichende massa? Brood en spelen. Hoe weinig is er veranderd. Zelfs inhoudelijk zijn we er niet bepaald op vooruit gegaan. De meeste bakkers verkopen middelmatig brood, en sportstadions serveren breinloze sensatie, net zoals in de oudheid.

Maar iets in ons straatbeeld — en in de bredere maatschappij en media — wijst al jaren naar een nieuwe trend: de cult van het individu. Uiteraard bestond dit reeds in de oudheid, o.a. in de vorm van Romeinse staatsmannen. Maar vandaag kan iedereen, zelfs een plebejer, zichzelf verkopen en verkozen worden tot burgemeester, volksvertegenwoordiger, senator, minister of Europarlementslid. Vandaar de hoge graad van vertrouwen in de politiek en de zakenwereld. Nevermind.

Tegenwoordig draait het allemaal om ego, en dan kom je snel uit bij lichaamscultus. We zien steeds meer gyms, personal trainers, diëtisten en schoonheidsinstituten. De laatsten geven steeds meer de voorkeur aan holle, oppervlakkige, “wetenschappelijke” benamingen. Skin and Health Clinic, Nutri Science Clinic,… Ze opteren ook steeds vaker voor het Engels (door het algemeen dalend niveau van het Nederlands onder de bevolking?).

Tussen de Grote Thems en Brugge zijn er ondertussen al dubbel zoveel dergelijke specialisten als bakkers. Voor alle duidelijkheid, af en toe wat wellness kan geen kwaad, integendeel. Maar of mensen door deze wetenschappelijke onderbouwde cosmetische verwennerij ook gelukkiger leven, valt nog te zien. In ieder geval is dit voor ons zo misbaar als pistolees op zondag, de koers of lokale politiek.

Iedereen met enige opvoeding weet dat schoonheid nergens te koop is. En de enige doeltreffende, en wetenschappelijk onderbouwde, methode om zich beter te voelen is een gezonde levensstijl. Niets is stijllozer dan artificiële schoonheid.

Een spontane vrouw, met een goede opvoeding, gezonde levensstijl, gevoel voor humor en nieuwsgierige geest — en dat is niet veel gevraagd — is zoveel aantrekkelijker dan de zoveelste trendy middenklasse trut, na alle mogelijke gymsessies, schoonheidsbehandelingen en lichamelijke verbouwingen. Niets went en verveelt zo snel als zielloze schoonheid.

Ach, wat zijn we een stel zeurende senioren! Laat ons van het leven genieten zoals de jeugd. Vanavond eten we frieten van de frituur en kijken we naar de voetbal, en morgen gaan we naar de “clinic” voor een clearlift of facecontouring of bodysculpting. Want daarna gaan we twee weken op vakantie naar het zuiden, waarover we achteraf graag zullen verslag geven, terwijl we staan aan te schuiven… bij de bakker.